سطح طبیعی اکسیژن خون
آیا سطح اکسیژن خون من طبیعی است؟
سطح اکسیژن خون در حالت سالم 75-100 میلی متر جیوه یا 95-100 درصد است. سطح پایین اکسیژن خون، که به عنوان هیپوکسمی شناخته میشود، ممکن است باعث نگرانی شود.
سطح اکسیژن خون، معیاری است که نشان میدهد گلبولهای قرمز چه مقدار اکسیژن حمل میکنند. اکثر کودکان و بزرگسالان نیازی به نظارت بر سطح اکسیژن خون خود ندارند. بسیاری از پزشکان آن را بررسی نمیکنند؛ مگر اینکه در حال تجربه علائمی مانند تنگی نفس یا درد قفسه سینه باشید.
افراد مبتلا به بیماریهای خاص ممکن است نیاز به نظارت بر سطح اکسیژن خون خود داشته باشند؛ تا مشخص شود آیا درمانها موثر هستند یا نیاز به بررسی دارند. این شرایط میتواند شامل موارد زیر باشد:
- آسم
- بیماری قلبی
- بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
- فیبروز سیستیک
دو نوع آزمایش برای اندازه گیری سطح اکسیژن خون وجود دارد:
- پالس اکسی متر
- گاز خون شریانی (ABG)
پالس اکسی متر در خانه و مطب پزشکی استفاده میشود. آزمایش گاز خون شریانی، بسیار دقیق است. این آزمایش نیاز به نمونه خون دارد. به خواندن این مقاله ادامه دهید تا در مورد اندازه گیریها، علل و درمان سطوح پایین اکسیژن خون بیشتر بدانید.
میزان اکسیژن خون
نتایج شما ممکن است بسته به نوع آزمایشی که برای اندازه گیری سطح اکسیژن خون استفاده میشود، متفاوت باشد. عدد پالس اکسی متر نشان میدهد که چند درصد از خون شما اشباع شده است؛ که به عنوان سطح SpO2 شناخته میشود. اگر نتیجه به دست آمده از پالس اکسی متر 95 الی 100 درصد باشد، سالم است. اگر سطح SpO2 شما کمتر از 92 درصد باشد، ممکن است پزشک به شما توصیه کند که آزمایش ABG را انجام دهید. پالس اکسی متر رایج ترین نوع آزمایش سطح اکسیژن خون است؛ زیرا غیرتهاجمی است و نتیجه را سریعاً ارائه میدهد. با این حال، پالس اکسی مترهای مورد تایید FDA ممکن است در مقایسه با مقادیر ABG، دارای خطای 2 الی 3 درصدی باشند.
اندازه گیری ABG، فشار جزئی اکسیژن در خون شما، که به نام PaO2 شناخته میشود را تعیین میکند. سطح طبیعی اکسیژن در ABG برای ریههای سالم بین 75 الی 100 میلی متر جیوه میباشد. این آزمایش بسیار دقیق اما تهاجمی است. افراد سیگاری ممکن است به آزمایش ABG نیاز داشته باشند. سیگار کشیدن باعث تجمع مونوکسید کربن در خون شما میشود. یک پالس نمیتواند تفاوت بین این نوع گاز و اکسیژن را تشخیص دهد.
این محدودهها برای افراد مبتلا به COPD یا سایر بیماریهای ریوی متفاوت است. اگر مبتلا به بیماری ریوی هستید، سطح اکسیژن خون خود را با پزشک در میان بگذارید. آنها میتوانند به شما کمک کنند تا تشخیص دهید که محدوده نرمال برای شما چه میزانی است.
علائم سطح پایین اکسیژن خون
هنگامی که سطح اکسیژن خون شما به زیر 95% میرسد، در معرض خطر هیپوکسمی هستید. هیپوکسمی اصطلاحی پزشکی برای سطوح پایین اکسیژن خون است. این حالت اغلب باعث نگرانی میشود، زیرا منجر به عوارضی میشود که بر مغز، کلیهها یا قلب تاثیر میگذارند. همچنین ممکن است علائم زیر را تجربه کنید:
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- سرفه یا خس خس سینه
- گیجی
- سردرد
- ضربان قلب سریع
اگر سطح اکسیژن خون شما کمتر از 80 الی 85 درصد باشد، تغییرات بصری و شناختی ایجاد میشود. در 67 درصد، شما در معرض خطر ابتلا به علائم سیانوز هستید. تغییر رنگ آبی در بستر ناخن، پوست و غشاهای مخاطی یکی از علائم آن است. همچنین سیانوز میتواند منجر به نارسایی تنفسی شود که زندگی را تهدید میکند. در این موارد، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
مهم است که بدانید سطح اکسیژن منظم شما چند درصد است؛ به خصوص اگر یک بیماری مزمن ریوی دارید. پزشک توصیههایی در مورد اینکه چه محدودهای از سطوح اکسیژن برای شما قابل قبول است، ارائه میدهد.
دلایل کاهش سطح اکسیژن خون
بعضی از شرایط با تأثیر بر عملکرد ریه شما باعث هیپوکسمی میشوند. برخی از این موارد عبارتند از:
- برونشیت مزمن و آمفیزم
- سندرم دیسترس تنفسی حاد
- آسم
- ریه فرو ریخته
- ذات الریه
- کم خونی
- نقص مادرزادی قلب
- بیماری قلبی
- آمبولی ریه
- اختلالات خونی و مشکلات سیستم گردش خون نیز ممکن است مانع برداشت اکسیژن و انتقال آن به سراسر بدن شود.
این شرایط و اختلالات که باعث کاهش سطح اکسیژن خون شما میشود را میتوان به پنج روش مختلف طبقه بندی کرد:
- عدم تطابق تهویه/پرفیوژن (V/Q)
- شانت
- اختلال در انتشار
- هیپوونتیلاسیون
- اکسیژن محیطی کم، که معمولا در ارتفاعات بالا رخ میدهد.
افزایش سطح اکسیژن خون
درمانهای خانگی
راههای مختلفی برای افزایش سطح اکسیژن خون به طور طبیعی وجود دارد. این گزینهها عبارتند از:
- تنفس لب فشرده
- تنفس شکمی
- پیاده روی در فضای باز
- ورود هوای تازه به خانه
- داشتن گیاهان آپارتمانی
- ترک سیگار یا اجتناب از دود
- ورزش منظم
- خوردن یک رژیم غذایی متعادل
اشباع اکسیژن
اگر سطح اکسیژن خون شما خیلی پایین است، ممکن است برای افزایش اشباع اکسیژن به اکسیژن مکمل نیاز داشته باشید. اکسیژن مکمل، یک دارو است و باید توسط پزشک تجویز شود. پیروی از توصیههای پزشک در مورد نحوه استفاده از مکمل اکسیژن جهت جلوگیری از عوارض، بسیار مهم است.
سوالات متداول
آیا 92 درصد، سطح اکسیژن خوبی است؟
در بیشتر افراد، سطح سالم اکسیژن خون 95 الی 100 درصد است. هر چیزی کمتر از 95٪ کم در نظر گرفته میشود و ممکن است شما را در معرض خطر هیپوکسمی قرار دهد. افراد مبتلا به شرایط خاصی مانند COPD ممکن است نیاز داشته باشند که اکسیژن خون خود را در سطح متفاوتی حفظ کنند. با یک پزشک صحبت کنید تا سطح ایده آل اکسیژن خون را برای شما تعیین کند.
در چه سطحی از اکسیژن خون باید نگران باشم؟
سطح اکسیژن خون زیر 95 درصد، پایین در نظر گرفته میشود و ممکن است شما را در معرض خطر هیپوکسمی قرار دهد. علائم سطح پایین اکسیژن خون عبارتند از:
- تنگی نفس
- درد قفسه سینه
- سرفه یا خس خس سینه
- گیجی
- سردرد
- ضربان قلب سریع
- تغییر رنگ آبی در بستر ناخن، پوست و غشاهای مخاطی شما
اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
اگر سطح اکسیژن شما 94 درصد باشد، اشکالی ندارد؟
سطح اکسیژن خون زیر 95 درصد، پایین در نظر گرفته میشود. اما یک پالس اکسی متر ممکن است 2 تا 3 درصد خطا داشته باشد. اگر در مورد سطح اکسیژن خون خود نگران هستید، آزمایش ABG، اندازه گیری دقیقتری را ارائه میدهد.
نتیجه گیری
حفظ سطح اکسیژن خون بین 75 الی 100 میلی متر جیوه یا 95 الی 100 درصد برای قلب، مغز و کلیههای سالم حیاتی است. اکثر مردم نیازی به نظارت منظم بر سطح اکسیژن خون خود ندارند. اما اگر دارای شرایط خاص سلامتی هستید که ممکن است باعث کاهش اکسیژن شود، اندازهگیری سطح اکسیژن خون توسط پالس اکسی متر، غیرتهاجمی و سریع است.
محصولات مرتبط
نظر دهید